2D-barcode etiket printen: wat GS1 Sunrise 2027 echt verandert

Tegen eind 2027 moeten kassa’s overal ter wereld een 2D-barcode kunnen lezen, naast de lineaire barcode die je al kent. Dat is geen paniekknop, wel een goed moment om te kijken of jouw 2D-barcode etiket printen straks nog lukt zonder gedoe. In dit artikel lees je wat GS1 precies zegt, wat dat betekent voor chemie en farma, en welke controles je nu al kan doen op je eigen etiketten.

Even de nuance vooraf: Sunrise 2027 gaat over scannen aan de kassa (retail). Veel van wat jij in chemie en farma labelt, komt nooit langs een winkelkassa. Maar de standaarden, de scanners en de verwachtingen van klanten schuiven mee. Wie nu weet wat er aankomt, hoeft er later niet in te springen.

Wat is GS1 Sunrise 2027?

GS1 is de organisatie achter de barcodestandaarden die we dagelijks gebruiken. Haar richtlijn “2D in retail” formuleert het doel zo: eind 2027 moeten kassasystemen wereldwijd de GTIN kunnen lezen en verwerken uit zowel de bestaande lineaire barcodes als uit 2D-barcodes (de zogenaamde “Ambition 2027”).

Twee dingen die vaak verkeerd overkomen:

• Het is een doel voor de scanners, geen verbod op lineaire barcodes. GS1 schrijft zelf dat lineaire barcodes blijven bestaan zolang er toepassingen voor zijn.
• Het gaat om retail. Voor gereguleerde gezondheidsproducten verwijst GS1 naar GS1 DataMatrix en naar een apart position paper.

Volgens GS1 Belgium & Luxembourg mogen merkeigenaars tijdens de overgangsperiode een 2D-code naast de lineaire barcode zetten. Tegen eind 2027 wordt verwacht dat er nog één next-generation-barcode op het etiket overblijft.

Welke 2D-barcodes tellen mee?

Voor retail noemt GS1 drie opties naast de bestaande lineaire codes (EAN/UPC en GS1 DataBar):

• GS1 DataMatrix
• Data Matrix met GS1 Digital Link-syntax
• QR-code met GS1 Digital Link-syntax

Voor gezondheidsproducten noemt GS1 in zijn retailrichtlijn GS1 DataMatrix als de 2D-code van keuze. Voor productidentificatie in de gezondheidszorg gelden aanvullende GS1-richtlijnen. Een QR-code kan eventueel aanvullend digitale productinformatie bieden, maar vervangt de identificatiebarcode niet zomaar. Check dit bij je kwaliteitsverantwoordelijke.

Een gewone QR-code met een willekeurige link is dus niet hetzelfde als een QR-code die de GTIN volgens GS1 Digital Link in de URL zet. Wie dat door elkaar haalt, krijgt een mooi vierkantje dat de kassa niet begrijpt.

Wat betekent dit voor chemie en farma?

Drie dingen om te onthouden.

1. Check eerst of je product ooit een retailkassa haalt. Een IBC-etiket voor een fabriek in Antwerpen heeft andere eisen dan een verpakking in de apotheek of drogisterij. Voor gereguleerde farmaproducten gelden eigen regels, en daar is GS1 DataMatrix het referentiepunt.
2. Dynamische data verandert het spel. Batchnummer, vervaldatum, unieke ID: zodra die in de code zitten, moet je ze op het moment van printen kunnen aanleveren. Domino Printing Sciences schreef in 2023 al dat dynamische gegevens, zoals batchnummers en vervaldatums, een aangepaste printaanpak vereisen. Wanneer die gegevens pas tijdens de productie bekend zijn, moeten ze op dat moment in de code worden verwerkt. Een volledig vooraf bedrukte code volstaat dan niet. Slechte codes leiden volgens hen tot afkeuringen, herwerk en in het slechtste geval recalls.
3. De printer is maar één schakel. Je labelsoftware, je ERP-data en je scanner moeten mee. Een code die er goed uitziet maar niet scant, is voor niemand een vooruitgang.

Checklist: wat kan je nu al controleren?

• Welke producten krijgen ooit een retail- of consumentenkanaal, en welke niet?
• Welke barcodes staan er nu op je etiketten, en wie beslist over de overstap?
• Kan je labelsoftware een Data Matrix of een QR-code met GS1 Digital Link genereren? Kijk in de handleiding van je software, niet in je gevoel.
• Staat er voldoende rustzone rond de code, en is de code groot genoeg om vlot te scannen?
• Test je een geprint proefetiket met de scanners die je effectief gebruikt? Een smartphone kan een eerste check zijn voor QR-codes, maar of hij ook een GS1 DataMatrix leest, hangt af van het toestel en de app. Het bewijst ook niet dat de code aan de kwaliteitsnormen voldoet. Daarvoor bestaan barcodeverifiers.
• Komen de variabele gegevens (batch, vervaldatum) uit één bron?

Houd het klein. Eén product, één etiket, één testronde. Pas daarna schaal je op.

Waarom de printer ertoe doet

Een 2D-code bevat vaak veel informatie op een beperkte oppervlakte. Daarom zijn een voldoende hoge afdrukresolutie, goed contrast en consistente afdrukkwaliteit belangrijk. Ook de printerinstellingen, het etiketmateriaal en de afmetingen van de code spelen mee. Een vervuilde printkop kan de leesbaarheid negatief beïnvloeden, en dat merk je meestal pas wanneer een scanner een code weigert. Wil je weten welke instellingen je NeuraLabel Callisto nodig heeft voor kleinere codes? Vraag het ons gerust: dat bekijken we liever samen dan dat je het op een vrijdagnamiddag moet uitzoeken.

Veelgestelde vragen

Wat is GS1 Sunrise 2027?

Een wereldwijd doel van GS1 om kassasystemen tegen eind 2027 klaar te maken voor het lezen van zowel lineaire als 2D-barcodes. Het is geen wettelijke verplichting en geen datum waarop lineaire codes verdwijnen.

Moet ik mijn etiketten nu al aanpassen?

Niet automatisch. Bepaal eerst of je producten bij retail terechtkomen. Is dat zo, test dan nu al één proefetiket, zodat je in 2027 niet onder tijdsdruk werkt. Voor gereguleerde producten volg je de regels van je sector.

Wat is het verschil tussen een gewone QR-code en een QR-code met GS1 Digital Link?

Een gewone QR-code kan naar eender welke link verwijzen. Een GS1 Digital Link zet de GTIN in een gestandaardiseerde URL, zodat kassa’s en systemen die code herkennen.

Welke 2D-barcode gebruik ik voor farmaproducten?

GS1 noemt GS1 DataMatrix als de 2D-code van keuze voor gezondheidsproducten. Voor jouw product gelden mogelijk bijkomende regels, dus check dat bij je kwaliteitsverantwoordelijke of regelgever.

Kan mijn labelprinter 2D-codes printen?

Meestal wel, maar de code wordt in je labelsoftware gemaakt en de printer drukt ze af. Controleer of de software de juiste codesyntax ondersteunt en test met een proefetiket op je eigen scanner.

Hoe test ik of een 2D-code goed scant?

Print een proefetiket en scan het met de scanners die je effectief gebruikt. Een smartphone kan een eerste check zijn voor QR-codes, maar of hij ook een GS1 DataMatrix leest, hangt af van het toestel en de app. Voor een objectieve kwaliteitscontrole bestaan barcodeverifiers.

Twijfel je of jouw etiketten klaar zijn voor 2D? AladinCode denkt mee, ook buiten de standaard onderhoudsbeurt.

Externe bronnen:

1. GS1, “2D Barcodes at Retail Point-of-Sale Implementation Guideline”
2. GS1 Belgium & Luxembourg, “Next generation barcodes”
3. Manufacturing Chemist (Domino Printing Sciences), “Pharmaceuticals: Are you prepared for the 2D code sunrise?” (22 aug 2023)
4. Unitag, “GS1 Digital Link vs QR Code: What Brands and Printers Need to Know Before Sunrise 2027”

Lees ook: Labelprinter niet zichtbaar op netwerk? 5 checks voor je iemand belt en CLP-etiket zelf printen: wat is er veranderd in 2026?